Blog

Bewust worden van wat er leeft in jou, helpt jou om die patronen te doorbreken die je belemmeren.

Wanneer je emotioneel getriggerd wordt, dan worden je overlevingsmechanismen aangezet. Je schiet in de bevriezen, vluchten/vechten of aanpassen modes. Die laatste wordt minder vaak genoemd. Zo’n eerste overlevingsmechanisme heb je je onbewust eigen gemaakt om jezelf te beschermen. Op het moment dat je systeem zich ongemakkelijk, onveilig of onprettig voelt dan schiet het direct in die overlevingsstrategie. Wanneer je meer bewust wordt welke overlevingsmechanisme jij hebt en ze ook leert herkennen en doorzien en kunt observeren, hoe meer je kunt kiezen voor een andere reactie en die patronen kunt doorbreken. Dit is een leerproces en doe je niet van de een op andere dag. Dit is een innerlijk proces en door steeds meer bewustwording kun je steeds meer grip krijgen op jouw beschermingsmechanismen.

Overlevingsmechanismen
In je jonge jaren ontwikkel je een eerste overlevingsmechanisme. Een overlevingsmechanisme waar jouw systeem altijd op terug kan vallen als dat nodig is.

Er zijn 4 soorten overlevingsmechanismen.

• Vechten
• Vluchten
• Bevriezen
• Aanpassen

Vechten
Vechten als overlevingsmechanisme is een instinctieve reactie op bedreiging, waarbij je actief reageert om jezelf te beschermen. Dit kan zich uiten in fysieke verdediging, verbale confrontatie, of assertief gedrag. Allemaal met het doel om jezelf te beschermen of het overwinnen van iets wat jouw systeem ziet als een bedreiging.

Vluchten
Vluchten als overlevingsmechanisme is een reactie op gevaar waarbij je instinctief kiest om de situatie te vermijden. Je wilt ontsnappen met als doel jezelf in veiligheid te brengen. Dit doe je dus door afstand te creëren tussen jezelf en de situatie of de dreiging zodat er geen confrontatie hoeft plaats te vinden.  Dit vluchten kan zowel fysiek echt weg te gaan en emotioneel jezelf afsluiten voor wat er om je heen gebeurt, omdat een confrontatie te overweldigend kan aanvoelen.

Bevriezen
De derde overlevingsmechanisme is bevriezen en heeft als functie het lichaam te beschermen in te stressvolle situaties. Dit is een mechanisme waar je als het ware tijdelijk blokkeert. Je reageert niet met vechten of vluchten maar verstijfd als het ware zodat je niet kunt reageren, zowel niet fysiek als emotioneel. Onbewust gebeurt dit vaak om onzichtbaar te blijven of tijd te winnen om dan de situatie beter te kunnen overzien.

Aanpassen
Het vierde overlevingsmechanisme is aanpassen en hier wil ik in dit blog wat meer aandacht aan besteden. Deze wordt namelijk niet altijd genoemd. Want bij aanpassen en pleasen ben je enorm gericht op je omgeving. Dit heeft te maken met de behoeft aan bevestiging, acceptatie, gehoord en gezien worden en goedkeuring en liefde krijgen buiten je. Je bent altijd bezig om die bevestiging te krijgen en die goedkeuring en waardering te ontvangen van je omgeving. Hierbij cijfer je jezelf weg  door angst voor kritiek of afwijzing en geef je ook niet meer zo snel je eigen mening. Dus je bent zo bezig je zelf aan te passen dat het na een lange tijd moeilijk wordt om te voelen wat wil je zelf. Door het continu niet je grenzen aan te geven neem je steeds minder je eigen ruimte in. Bij dit overlevingsmechanisme is als het ware continu de aandacht naar buiten gericht in plaats van de aandacht in jezelf.

Dit idee heeft zowel biologische als psychologische aspecten en kan worden verklaard vanuit verschillende perspectieven, zoals evolutie, sociale psychologie en neurobiologie.

Veiligheid en Ondersteuning
Psychologisch gezien biedt connectie een gevoel van veiligheid, steun en bevestiging. Mensen hebben een natuurlijke behoefte om zich verbonden te voelen met anderen. Deze verbindingen bieden emotionele steun, wat heel belangrijk is in tijden van stress of gevaar.

Behoefte aan ergens er bij te horen
De behoefte aan verbondenheid is een van de fundamentele psychologische behoeften van mensen. Deze behoefte is zo sterk dat een gebrek aan sociale verbinding kan leiden tot gevoelens van eenzaamheid, angst en depressie, wat op zijn beurt de fysieke gezondheid kan beïnvloeden.

Maar wanneer dit door situaties in je jeugd je overlevingsmechanisme is geworden, dan is dat nog een ander verhaal.

Neurobiologisch Perspectief:

Oxytocine en Sociale Binding
Neurobiologisch gezien speelt het hormoon oxytocine een sleutelrol in het bevorderen van sociale binding en vertrouwen tussen individuen. Dit hormoon, vaak aangeduid als het “knuffelhormoon,” wordt vrijgegeven tijdens sociale interacties en versterkt de band tussen personen, het geeft een goed gevoel en verlaagt je stresshormonen en is goed voor je algehele gezondheid.

Als je als jong persoon je hebt aangeleerd om je altijd aan te passen dan kan dat heel goed dat dat je primaire overlevingsmechanisme is geworden.  Als je te vaak en te lang in de overlevingsstrategie zit, zit je systeem in een constante stress modus. Lichamelijke klachten, mentale- en emotionele klachten zijn dan vaak het gevolg.

Door die patronen bewust te worden, te doorzien en te voelen kun je beetje bij beetje de aandacht meer naar jezelf verplaatsen en je systeem leren zich te ontspannen. Hier door kun je aanleren andere keuzes te maken en steeds meer uit de chronische stress modus te komen.

Mocht je meer informatie willen, stuur een berichtje naar info@thecalmme.nl en dan kunnen we samen onderzoeken waar jouw triggers liggen.